ملاسما (از کلمه یونانی “melas” به معنی سیاه) یک اختلال پوستی اکتسابی از نوع هایپرملانوز است که عمدتاً ناشی از قرار گرفتن پوست در معرض تابش خورشید است. ملاسما به صورت ماکول های متقارن هایپرپیگمنته با لبههای نامنظم و دندانه دار پدیدار میشود. ضایعات ملاسما بیشتر در گونه ها، بالای لب، چانه و پیشانی ظاهر میشوند. درصد شیوع ملاسما در اقوام مختلف از 1.5 تا 33.3 درصد متغییر است. به طور کلی، این اختلال بیشتر در پوستهای تیره و قهوهای روشن، به ویژه در نژادهای اسپانیایی، آسیای شرقی و آسیای جنوب شرقی دیده میشود. زنان بیش از مردان دچار ملاسما میشوند. نرخ شیوع ملاسما در مردان حدود 10٪ است.
تاثیر میکرونیدلینگ در درمان ملاسما چگونه است؟
فاکتورهای مختلفی در ابتلا به ملاسما نقش دارد که از آن جمله میتوان به استعداد ژنتیکی، تغییرات هورمونی، بارداری، مصرف قرصهای ضد بارداری خوراکی، قرار گرفتن در معرض تابش اشعه ماوراء بنفش، بیماریهای تیروئیدی و مصرف داروهایی مانند فنیتوئین اشاره کرد. گزینه های درمانی مختلفی برای ملاسما وجود دارد که به عنوان نمونه میتوان به پیلینگ شیمیایی، روش های درمانی مبتنی بر نور (لیزر و intense pulse light) و ترکیبات موضعی اشاره کرد. این درمانها عمدتاً در نوع اپیدرمی ملاسما موثرند.
علیرغم وجود گزینههای درمانی گسترده ای که برای درمان ملاسما پیشنهاد شده است، کنترل بالینی این اختلال بسیار چالش برانگیز است. از ترکیبات موضعی مورد استفاده در درمان ملاسما میتوان رتینوئیدها، استروئیدها، فلاونوئیدها، هیدروکینون، آزلاییک اسید، کوجیک اسید، ویتامین C، آلفا توکوفریل فرولات، نیاسین آماید، مشتقات لیکوریس (شیرین بیان) را نام برد.
ترکیبات مورد استفاده در درمان ملاسما چه مواردی هستند؟
یکی از پرکاربردترین ترکیبات مورد استفاده در درمان ملاسما، ویتامین C است. ویتامین C از طریق برهمکنش با یون های مس موجود در active site آنزیم تایروزیناز، سبب مهار این آنزیم می شود. مهار تایروزیناز سبب کاهش میزان تشکیل ملانین به ویژه ملانین پریفولیکولار میشود. ویتامین C بسیار ناپایدار است و این امر سبب کاهش اثربخشی آن میشود. یکی از راهکارها برای رفع این محدودیت، استفاده از میکرونیدلینگ است. میکرونیدلینگ با ایجاد منافذ میکرومتری در پوست، امکان نفوذ داروها و ترکیبات موثر از جمله ویتامین C به اعماق اپیدرم و درم را فراهم میکند و سبب افزایش اثربخشی این ترکیبات میشود.
آزمایش اثر میکرونیدلینگ در درمان ملاسما با ویتامین C
Ismail و همکارانش در سال 2019 در مقاله ای که در ژورنال Cosmetic Dermatology منتشر کردند، به بررسی اثر میکرونیدلینگ همراه با ویتامین C موضعی در درمان ملاسما پرداختند. برای این منظور، 30 بیمار زن مبتلا به ملاسما در محدوده سنی 20 تا 40 سال در مطالعه وارد شدند. درمان شامل شش جلسه میکرونیدلینگ و استفاده از ویتامین سی 20 درصد موضعی در محل ضایعات بود. طول نیدلهای مورد استفاده 5/1 میلی متر بود. فاصله بین هر دو جلسه درمان، دو هفته بود.
به منظور ارزیابی بالینی نتایج، در هر جلسه عکسبرداری از محل ضایعات انجام شد و بر آن اساس شاخص مساحت و شدت ملاسما (MASI) محاسبه شد. بر اساس نتایج به دست آمده در پایان دوره درمان، بهبود ضایعات در تمام بیماران مشاهده شد. ميانگين شاخص MASI در جلسه اول 45/4 ±61/8 بود که با كاهش تدريجي در جلسه ششم به مقدار 16/4 ±75/5 رسيد (0001/0> P). میزان بهبود در بیماران با فوتوتایپهای پوستی روشنتر بیش از بیماران با پوست تیره بود.
نتایج آزمایش درمان ملاسما با ویتامین سی
عود ضایعات تنها در 67/16 درصد بیماران مشاهده شد. در این افراد سابقه ابتلا به ملاسما بیش از 5 سال بود. مابقی افراد تحت درمان (33/83 درصد)، نتایج درمانی پس از سه ماه همچنان ماندگار بود. در سه بیمار مورد مطالعه، میکرونیدلینگ و استفاده از ویتامین C موضعی نه تنها سبب از بین رفتن ضایعات ملاسما شده بود، بلکه باعث بهبود تکسچر و روشن شدن پوست نیز شده بود. نتایج حاصل از این تحقیق نشان دهنده ایمنی و اثربخشی میکرونیدلینگ همراه با ویتامین C موضعی در درمان ملاسمای اپیدرمال بود. نتایج کسب شده به ویژه در بیماران با فوتوتایپهای پوستی Fitzpatrick I ‐ III بسیار امیدبخش بود.
منابع
- Prignano F, Ortonne JP, Buggiani G, Lotti T. Therapeutical approaches in melasma. Dermatologic clinics. 2007;25(3):337-42. Available at:
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0733863507000344
- Fabbrocini G, De Vita V, Fardella N, Pastore F, Annunziata MC, Mauriello MC, Monfrecola A, Cameli N. Skin needling to enhance depigmenting serum penetration in the treatment of melasma. Plastic surgery international. 2011. Available at:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3335478/
- Ismail ES, Patsatsi A, Abd el‐Maged WM, Nada EE. Efficacy of microneedling with topical vitamin C in the treatment of melasma. Journal of cosmetic dermatology. 2019;18(5):1342-7. Available at:
